Erfeniskosten

Vandaag ga ik wat uitleg geven over erfenisaangiftes. Niet omdat ik notaris ben, noch de juiste ‘knowhow’ heb maar omdat er bij een erfenisaangifte zoveel bijkomende kosten zijn die makkelijk kunnen vermeden worden. En omdat in mijn inziens de staat er alleen maar rijker van wordt. In dat opzicht dat de staat misbruik maakt van de onwetendheid van de gewone burger.

Ik wil notarissen niet in een al te slecht daglicht stellen maar er zijn een heleboel zaken die u zelf kan regelen wanneer u de tijd er voor heeft. Het u zelfs duizenden euro’s besparen. Daarbij ben ik tot de conclusie gekomen dat de notaris niet alwetend is. Of ze willen zich hierbuiten stellen. Dat is dan wel eens de moeite om deze post te lezen.

Het verhaal begint allemaal bij een overleden persoon. Wanneer de overledene geen uitvaartverzekering heeft afgesloten, heeft u dus heel wat werk zelf te verrichten. Dat wilt u met alle zorg doen. Daarbij bent u nog eens emotioneel helemaal van de kaart en wilt u nog even niet over zaken spreken zoals verdelingen van gelden en de eventuele verkoop van een woonpand. Na de uitvaart zal u uiteindelijk de notaris dienen te contacteren om de aangifte van nalatenschap zo snel mogelijk te regelen. U krijgt hiervoor een bepaalde termijn:

  • Als het overlijden plaatsheeft in België bedraagt de termijn 4 maand.
  • Als het overlijden plaatsheeft in een ander Europees land bedraagt de termijn 5 maand.
  • Als het overlijden plaatsheeft buiten Europa bedraagt de termijn 6 maand.

4 Maanden is dus zeer kort wanneer u weet wat u nog allemaal te doen staat. Aktes van panden, uittreksels gemeente, roerend geld, leningaanvragen, huwelijksaktes, onkosten uitvaart en dergelijke dienen bij de notaris binnengebracht te worden. En hier begint het. Wanneer u alles bijeen gesprokkeld heeft en dus naar de notaris stap, zijn we dus ongeveer een 3 maanden verder. Dan heeft u samen reeds goed uw best gedaan. Dan wordt er een afspraak gemaakt met alle overleden om de aangifte te overlopen en hier begint het verhaal.

Opgelet! Een notaris fungeert als tussenpersoon voor uw aangiftes. Wanneer uw notaris de aangifte bijvoorbeeld niet ingediend heeft, blijft u verantwoordelijk voor het niet tijdig indienen van de aangifte. Later kan u dit verhalen op uw notaris”

 

Hoe behandel je een onroerend goed na overlijden

Wanneer u dus niet op voorhand uw huiswerk gemaakt heeft en zaken op het internet opgezocht heeft, staat u nu op het punt geld te verliezen. Volgens mijn ervaring en volgens de ervaring van vele andere, zal de notaris u NOOIT voorstellen om een schatter aan te stellen die voor uw huis de correcte waarde kan geven. Als rouwende zijn er weinig mensen die er nu al bij stil gestaan hebben omdat ze denken later nog tijd genoeg te hebben. Daarbij bent u waarschijnlijk reeds te laat aangezien er nog slechts één maand tijd over is om een een schatter of verschillende schatters te zoeken, een afspraak te maken en de rapporten te ontvangen, door te sturen naar de notaris en de aangifte tijdig in te dienen. Wanneer u dit toch klaargespeeld krijgt als gewone werkende burger, kan dat in uw voordeel of nadeel werken.

Wat gebeurt er dus in de plaats, de notaris maakt een schatting van de panden en eventuele gronden. Deze schatting is zeer laag en wordt berekend op de officiële gangbare tarieven die gemeentes hanteren. U trekt dat in twijfel maar de notaris verzekerd dat het geen probleem is. (Opgelet ook hier wanneer de aangifte niet aanvaard wordt, bent u verantwoordelijk.)

U denkt natuurlijk, waarom klagen? U komt er goedkoop van af. Wel dat kan wanneer u het onroerend goed niet binnen de 2 jaar en 5 maand na het overlijden verkoopt. Voor alle zekerheid zou ik er 2 jaar en 6 maanden van maken. Ook kan u hier denken: geen probleem. Nu in België is het zo dat u enkele maanden later een een brief van de gemeente ontvangt betreffende leegstand. Aangezien het hier om een erfenis gaat, krijgen de erfgenamen een jaar uitstel. Dat dient u op het formulier in te vullen. Stond het pand reeds in leegstand, krijgt u gewoon niets en loopt de leegstand gewoon verder op de erfgenamen. Althans is het zo gebeurd. Bent u iets meer geïnteresseerd in deze materie, bent u wel elke week aan het rondbellen of brieven aan het sturen om een antwoord te krijgen op al deze vragen.

Dus ondertussen dienen we te kiezen tussen verkopen of leegstand te betalen. De leegstand bedroeg ongeveer 250 euro per erfgenaam of een 1000 euro per jaar. U vermoedt het, dat zet mensen aan tot verkopen. U denkt dan: beter verkopen en een bijvoeglijke aangifte indienen  en geen leegstand betalen. Wanneer u de bijvoeglijke aangifte vrijwillige indient, krijgt u geen boete wanneer u het huis aan meerwaarde verkoopt. Maar hier komt dan de clue van het verhaal:

  • U mag dan alle moeite doen van de wereld, gemaakte kosten op factuur die nodig waren om het pand te verbeteren en de meerwaarde te verhogen, mogen niet in de bijvoeglijke aangifte ingediend worden. U bent dat geld dus kwijt hoewel er veel tegenstrijdige berichten zijn.
  • Een bijvoeglijke aangifte kan u zeer makkelijk zelf indienen. Dat is een standaard template die u van het internet kan afhalen en waar u de effectieve meer waarde/verkoop waarde opgeeft samen met een kopij van de notariële akte. Deze stuurt u aangetekend naar uw registratiekantoor die gewettigd is voor uw provincie en gemeente. Klaar is kees en het bespaart u enkele honderden euro’s tenzij u via uw notaris gaat.
  • Hoewel u nu vermoedt dat u geen extra kosten buiten de bijvoeglijke aangifte dient te betalen, denkt verkeerd. Naast de bijkomende successie dat u moet betalen, betaald u ook nog eens een interest van 7% per jaar dat u te weinig betaald heeft, tellende van de oorspronkelijke aangifte tot de bijvoeglijke aangifte. Dat kan u dan zelf uitrekenen en beloopt al snel ettelijke honderden euro’s per erfgenaam. De notaris had het onroerend nl. zeer laag geschat.

Conclusie

De juiste stappen zijn volgens mijn menig het volgende:

  • Bij een sterfgeval laat u onmiddellijk een schatting van het onroerend goed maken. Hierbij probeert u de waarde zo laag mogelijk te houden. Wordt dit bedrag bij de oorspronkelijke aangifte goedgekeurd door het registratiekantoor, heeft u later geen bijkomende kosten en mag u het huis gerust aan meerwaarde verkopen.
  • U bent te laat voor een schatting van uw pand en de aangifte is gebeurd? Kies voor de leegstand tot u het pand na 2 jaar en 6 maanden verkoopt. U mag het huis wel vroeger te koop zetten. Het ondertekenen van de notariële akte is bepalend. De reden hiervoor is dat de kosten van leegstand in het begin nog niet zo hoog liggen. Daarbij heeft de notaris uw pand wel zeer laag geschat. Uiteindelijk loopt u
    verkoop pand na overlijden
    Wat is uw pand waard?

    weg met ettelijke duizenden euro’s aan winst. Natuurlijk zou het nog beter zijn wanneer een familielid in het pand gaat wonen zodat leegstand kan vermeden worden, tot het wordt verkocht. Opgelet. Wanneer er leegstand rust op het pand, moet dit aan potentiële kopers gemeld worden.

  • U hebt geen schatter laten komen en u verkoopt het huis aan meerwaarde binnen de 2 jaar en 6 maanden? Dan bent u waarschijnlijk het meeste geld kwijt en is de staat met interesten lopen en heeft u hele tijd voor niets gewerkt om die meerwaarde te bekomen.

We hebben het dan nog niet gehad over de besparingen die u kan maken wanneer u zelf alle nodige documenten regelt voor de verkoop van een onroerend goed. Zelfs daar hebt u de notaris niet voor nodig en is het de eenvoud zelve. Wel vraag ik mij af hoe mindervaliden en bejaarde personen dit dienen te regelen?

Denken we dan ook nog aan de onroerende voorheffing die we kunnen vermijden wanneer we het pand verkopen voor het einde van het jaar.

Als ik bijvoorbeeld aan andere mensen vraag hoe het geregeld was, hebben ze daar meestal geen antwoord op. Veel mensen hebben gewoon niet de moed en energie om na te gaan wat ze allemaal betaald hebben.

Voorkom hoge erfeniskosten bij verkoop woonpand