Wat is het verschil tussen cheques aan order en cheques aan toonder ?

Aan toonder, d.w.z. dat de naam van de begunstigde NIET wordt vermeld. Als je houder bent van een toondercheque kan je die onmiddellijk gaan incasseren bij de bank waarvan het adres vermeld is op de cheque. Je kan hem ook zoals een bankbiljet overdragen aan een nieuwe begunstigde door hem gewoon te overhandigen. Die cheque is dus in letterlijke zin betaalbaar aan de persoon die hem ‘toont’. Daaruit volgt evenwel dat een


oneerlijke vinder een cheque aan toonder even makkelijk te gelde kan maken als de rechtmatige begunstigde. Daarom is het veel veiliger een cheque uit te schrijven ‘aan order’.
Aan order betekent aan een met naam genoemde begunstigde, al dan niet voorafgegaan door de clausule ‘aan order’. De

begunstigde kan ook in dit geval de cheque onmiddellijk gaan incasseren bij de bank, maar hij kan hem ook overdragen aan een andere persoon.

Wanneer de uitschrijver wil voorkomen dat de cheque door iemand anders dan de eerste begunstigde zou worden geïnd, dan vermeldt hij na de naam van de begunstigde : ‘Niet aan order’. Hierdoor kan deze cheque enkel aan de vermelde begunstigde worden uitbetaald: niemand anders kan zo’n cheque innen. Hij is derhalve niet overdraagbaar. Gelijkwaardige clausules voor de uitdrukking ‘niet aan order’ zijn o.m. ‘aan niemand anders’ en ‘aan hem/haar alleen’.

 

Hoe Cheque gebruiken ?

Als houder van een chequeboekje kan je hiermee twee dingen doen :

– de cheques gebruiken als betaalmiddel;

– geld opnemen van je bankrekening: hiertoe schrijf je cheques uit ten gunste van jezelf of aan toonder en in je ze bij de bank.

Hoe kan je een cheque overdragen ?

Cheques kan je hoofdzakelijk op twee manieren overdragen :

– door eenvoudige afgifte

Deze werkwijze kan enkel worden gebruikt met cheques aan toonder;

– door endossement


De begunstigde kan zijn cheque op twee manieren aan een nieuwe eigenaar endosseren. Als hij alleen zijn handtekening plaatst op de rugzijde van de cheque, wordt deze een cheque aan toonder. Dit noemt men ook een blanco endossement. Laat hij zijn handtekening voorafgaan door de vermelding : ‘Betaal aan order van dan blijft het een cheque aan order. Belangrijk is wel, dat eenieder wiens handtekening voorkomt op een cheque, medeverantwoordelijk is voor de betaling t.o.v. de uiteindelijke begunstigde. Zo kan de endossant – d.i. diegene die de cheque overdraagt door op de achterzijde zijn handtekening te plaatsen – voor betaling worden aangesproken als de trekker van de cheque in gebreke blijft!

Kan iemand een cheque incasseren voor een ander persoon ?

Iedere cheque, ook een niet overdraagbare, kan door een derde worden geïncasseerd. Je doet dit door de cheque op de rugzijde ‘ter incasso’ te endosseren. Gelijkwaardige vermeldingen zijn ‘in lastgeving’ of ‘waarde ter incasse-ring’ of een gelijkaardige vermelding.

Degene die incasseert, kan zich tegenover de bank gedragen alsof de cheque de zijne is. Hij mag innen, kwijting geven en laten protesteren. Tenzij de opdrachtgever er bezwaar tegen heeft, kan hij op zijn beurt de cheque aan een ander ter incasso geven. Een incasso-endossement moet dus duidelijk de in-casso-vermelding bevatten; zoniet wordt het geacht eigendomsoverdragend te zijn.

Wanneer kan/moet je een cheque innen ?

Een cheque is betaalbaar op zicht. Elke ermee strijdige vermelding wordt als niet geschreven beschouwd. Elke houder moet in dit verband twee termijnen goed in het oog houden.

Aanbiedingstermijn

‘Betaalbaar op zicht’ brengt met zich mee dat, zelfs indien een houder een cheque aanbiedt vóór de dag die op de cheque als datum van uitgifte is vermeld, hij toch betaalbaar is bij de aanbieding. Biedt hij de cheque echter aan na de erop vermelde uitgiftedatum, dan gebeurt dit best binnen een bepaalde termijn.

Deze termijn, ‘aanbiedingstermijn’ genoemd, bedraagt voor cheques betaalbaar in België:

– acht dagen, zo de cheque is uitgeschreven in België;

– twintig dagen, zo de cheque is uitgeschreven in Europa of in een kustland van de Middellandse Zee;

– honderdtwintig dagen, zo de cheque is uitgeschreven in een ander land. Deze aanbiedingstermijnen beginnen te lopen vanaf de uitgiftedatum, vermeld op de cheque. De dag van uitgifte zelf is niet in de termijn begrepen.

Valt de laatste dag van de aanbiedingstermijnen op een zaterdag, zondag of wettelijke feestdag, dan wordt de termijn tot de eerstvolgende werkdag verlengd.

Wat gebeurt er of kan er gebeuren wanneer de cheque niet binnen deze aanbiedingstermijn wordt aangeboden ?

Een cheque, aangeboden na de gestelde termijn, is nog steeds geldig. Wel is het zo, dat wanneer bij de bankier geen betaling kan worden verkregen, de aanbieder zich nog alleen tegen de trekker kan keren en niet tegen de endos-sant(en). Biedt de houder van een cheque deze aan na de aanbiedingstermijn, dan bestaat echter het gevaar dat de cheque herroepen is of dat het tegoed niet meer op de rekening beschikbaar is, wat het innen van de cheque moeilij-ker maakt.

Verjaringstermijn

De houder van een cheque kan deze bij de bankier-betrokkene aanbieden en betaling verkrijgen tot zes maanden na de aanbiedingstermijn.

Na deze verjaringstermijn (d.i. aanbiedingstermijn + zes maanden) kan de cheque niet meer worden gebruikt als betaalmiddel op zicht, m.a.w. de bankier betaalt niet meer uit. De onderliggende vordering (d.i. aanleiding tot het uitschrijven van de cheque) blijft echter bestaan. Voor deze vordering gelden andere verjaringstermijnen dan voor de cheque.
h. Hoe kan je een cheque innen ? Betaling van een cheque

Zoals reeds vermeld in de definitie is de cheque in hoofdzaak een betaalmiddel. Nochtans is het zo dat wie een cheque uitschrijft, hiermee zijn schuld nog niet heeft betaald. De schuld die je door middel van een cheque wil voldoen, is pas werkelijk betaald, wanneer de begunstigde van de cheque in contanten werd betaald of wanneer het bedrag op zijn rekening werd gestort. Het bewijs dat de betaling gebeurd is, wordt geleverd op het rekeningafschrift waar de debitering van de cheque op vermeld is.

Ter illustratie: als op een factuur vermeld staat ‘Betaald met cheque nr. …’, volstaat dit nog niet als bewijs van betaling. Alleen het kantoor waar de trekker zijn rekening aanhoudt, kan de cheque juridisch betalen.

Nochtans kan de houder van een cheque, reeds voordat het rekeningvoerend kantoor de cheque heeft betaald, beschikken over het op de cheque vermelde bedrag. De cheque wordt hem dan niet betaald, maar hij krijgt ‘rechtstreeks krediet’ op de cheque. Dit houdt in dat de vestiging waar de cheque wordt aangeboden (hetzij van dezelfde bank, hetzij van een andere bank) het bedrag van de cheque aan de houder voorschiet. De bank betaalt in dat geval op voorwaarde dat degene die de cheque int, het geld zal terugbezorgen ingeval er bij het kantoor waar de rekening gevoerd wordt, niet voldoende tegoed beschikbaar is om de cheque uit te betalen (een zgn. ontbindende voorwaarde).

 

Wat gedaan als een cheque onbetaald blijft ?

In geval van niet-betaling kan de houder van de cheque zijn verhaalrecht uitoefenen tegenover de endossanten, de trekker en de andere chequeschuldenaars. De voorwaarden hiervoor zijn :

– De houder biedt de cheque tijdig ter betaling aan.

Tijdig’ betekent binnen de aanbiedingstermijn.

– De weigering van betaling laten vaststellen.

De houder laat de cheque ‘protesteren’. Dit gebeurt door:

– een protestakte, d.w.z. een authentieke akte, opgesteld door een deurwaarder;

– een protestvervangende verklaring, d.w.z. een verklaring van de bankier-betrokkene, gedagtekend en geschreven op de cheque met vermelding van de dag van aanbieding;

of

– een gedagtekende en op de cheque geschreven verklaring van een ver-rekenkamer, waarbij vastgesteld wordt dat de cheque tijdig werd aangeboden, maar niet betaald is.

De vaststelling van niet-betaling moet gebeuren vóór het einde van de aanbiedingstermijn. Indien je de cheque aanbiedt op de laatste dag van de aanbiedingstermijn, dan kan het protest of de ermee gelijkstaande verklaring nog geldig worden opgemaakt op de eerstvolgende werkdag.

Wanneer je de cheque niet tijdig laat protesteren kan je – zoals bij een te late aanbieding – je niet meer verhalen op de vorige endossanten of cheque-schuldenaars.

Hoe een cheque gebruiken
Getagd op: